Ακόμα και ένα ποτηράκι αλκοόλ την ημέρα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου

Το αλκοόλ συνδέεται με όλο και μεγαλύτερο μέρος των θανάτων από καρκίνο στις ΗΠΑ, σύμφωνα με νέα μελέτη που εξέτασε την πορεία του φαινομένου από το 1990 έως το 2023. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι θάνατοι που αποδίδονται στην κατανάλωση αλκοόλ σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε τρεις δεκαετίες, ενώ η αύξηση είναι ιδιαίτερα έντονη στους άνδρες και στους ανθρώπους άνω των 55 ετών.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Regional Health – Americas, επιχειρεί να δώσει μια συνολική εικόνα ενός προβλήματος που μέχρι σήμερα είχε εξεταστεί κυρίως μέσα από συγκεκριμένες μορφές καρκίνου ή επιμέρους πληθυσμιακές ομάδες. Οι ερευνητές θέλησαν να δουν όχι μόνο πόσοι θάνατοι συνδέονται με το αλκοόλ, αλλά και πώς έχει αλλάξει το φαινόμενο ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, το είδος του καρκίνου και την πολιτεία των ΗΠΑ.

Από 11.361 θανάτους σε περισσότερους από 23.000

Το βασικό εύρημα είναι δύσκολο να αγνοηθεί. Το 1990 καταγράφηκαν στις ΗΠΑ περίπου 11.361 θάνατοι από καρκίνο που αποδίδονταν στο αλκοόλ. Το 2023 ο αριθμός είχε φτάσει τους 23.126, δηλαδή είχε υπερδιπλασιαστεί.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν οι ερευνητές τη συγκρίνουν με τη συνολική θνησιμότητα από καρκίνο. Σε πολλές κατηγορίες καρκίνου, οι συνολικοί θάνατοι μειώθηκαν μέσα στις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, το ποσοστό των θανάτων που συνδέεται με το αλκοόλ αυξήθηκε. Με άλλα λόγια, το αλκοόλ φαίνεται να αποτελεί ολοένα σημαντικότερο κομμάτι του προβλήματος, ακόμη και σε μια εποχή κατά την οποία η συνολική θνησιμότητα από καρκίνο παρουσιάζει βελτίωση.

Το ήπαρ βρίσκεται στην κορυφή

Από τους διαφορετικούς τύπους καρκίνου που εξετάστηκαν, ο καρκίνος του ήπατος είχε τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων που αποδίδονται στο αλκοόλ το 2023. Ακολούθησαν ο καρκίνος του οισοφάγου και ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Συνολικά, 7.686 θάνατοι από καρκίνο του ήπατος συνδέθηκαν με την κατανάλωση αλκοόλ, ενώ οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 4.902 για τον καρκίνο του οισοφάγου και 3.818 για τον καρκίνο του παχέος εντέρου.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν η εξέλιξη του καρκίνου του ήπατος στους ανθρώπους άνω των 55 ετών. Στους άνδρες, η θνησιμότητα που αποδίδεται στο αλκοόλ αυξήθηκε κατά 109,4% από το 1990 έως το 2023, ενώ στις γυναίκες η αύξηση έφτασε το 104,6%. Στον καρκίνο του παγκρέατος, η αντίστοιχη αύξηση ήταν 76,3% στους άνδρες και 71,6% στις γυναίκες.

Το εύρημα δεν σημαίνει ότι κάθε περίπτωση αυτών των καρκίνων προκαλείται από το αλκοόλ. Η μελέτη υπολογίζει το μέρος του συνολικού φορτίου της νόσου που μπορεί να αποδοθεί στην κατανάλωση αλκοόλ, με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το αλκοόλ είναι γνωστός καρκινογόνος παράγοντας και συνδέεται αιτιωδώς με αρκετούς καρκίνους, μεταξύ άλλων του στόματος, του φάρυγγα, του λάρυγγα, του οισοφάγου, του ήπατος και του παχέος εντέρου. Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς αφορά τη διάσπαση του αλκοόλ στον οργανισμό και τη δημιουργία ακεταλδεΰδης, μιας ουσίας που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA και να δυσκολέψει την επιδιόρθωση των κυττάρων.

Τι έδειξε η ανάλυση για τους νεότερους

Ένα από τα σημεία που προβληματίζουν περισσότερο τους ερευνητές είναι ότι η σχέση αλκοόλ και καρκίνου δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους.

Στην ομάδα των 20 έως 54 ετών, η συνολική θνησιμότητα από καρκίνο μειώθηκε σημαντικά από το 1990 έως το 2023. Παρ' όλα αυτά, στους άνδρες η θνησιμότητα από καρκίνο που αποδίδεται στο αλκοόλ αυξήθηκε κατά 14,2%. Στις γυναίκες μειώθηκε κατά 16,8%, αλλά η πτώση ήταν σαφώς μικρότερη από την αντίστοιχη μείωση της συνολικής θνησιμότητας από καρκίνο.

Στους νεότερους άνδρες, μάλιστα, η θνησιμότητα που σχετίζεται με το αλκοόλ αυξήθηκε σε περισσότερες μορφές καρκίνου από ό,τι η συνολική θνησιμότητα. Αντίστοιχες τάσεις εντοπίστηκαν και στις γυναίκες, με αυξήσεις μεταξύ άλλων στους καρκίνους του ήπατος, του οισοφάγου, του παχέος εντέρου, του παγκρέατος και του φάρυγγα.

Οι συγγραφείς συνδέουν το εύρημα με τις αλλαγές στα πρότυπα κατανάλωσης. Προηγούμενα αμερικανικά στοιχεία δείχνουν ότι η έντονη κατανάλωση αλκοόλ σε μία μόνο περίσταση αυξήθηκε σημαντικά σε ορισμένες ηλικιακές ομάδες ενηλίκων, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για το μελλοντικό φορτίο των καρκίνων που σχετίζονται με το αλκοόλ.

Παρά τις επιφυλάξεις, το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι σαφές: το αλκοόλ αποτελεί πλέον ολοένα μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης από τον καρκίνο στις ΗΠΑ. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η πρόληψη, η ενημέρωση για τους κινδύνους και οι πολιτικές που περιορίζουν την επιβλαβή κατανάλωση μπορούν να συμβάλουν στη μείωση θανάτων που, τουλάχιστον σε σημαντικό βαθμό, είναι δυνατό να προληφθούν.